Page 27 - Demo

Dyndja e fiseve barbare n%u00eb fillim t%u00eb shek. V1Agonia e Perandoris%u00ebShenjat e para t%u00eb r%u00ebnies s%u00eb Perandoris%u00eb Romake zun%u00eb t%u00eb shfaqeshin q%u00eb n%u00eb shekullin II, n%u00eb t%u00eb gjitha fushat e jet%u00ebs. N%u00eb jet%u00ebn ekonomike, gjithnj%u00eb e m%u00eb shum%u00eb u thellua diferencimi pasuror i popullsis%u00eb dhe u zgjerua kalimi n%u00eb ekonomin%u00eb natyrore. Kjo solli humbjen e r%u00ebnd%u00ebsis%u00eb s%u00eb qyteteve dhe forcimin e rolit t%u00eb %u00e7ifligjeve, ku prodhohej gjith%u00e7ka q%u00eb nevojitej, duke goditur edhe tregtin%u00eb e brendshme. K%u00ebto %u00e7ifligje ishin n%u00eb duart e perandor%u00ebve dhe t%u00eb senator%u00ebve. Si pasoj%u00eb, u rrit var%u00ebsia e shtresave t%u00eb varfra nga pronar%u00ebt e m%u00ebdhenj, nj%u00eb prirje q%u00eb paralajm%u00ebron ndryshime t%u00eb thella shoq%u00ebrore.Gjat%u00eb k%u00ebsaj periudhe lindi sistemi i kolonatit. N%u00eb kolon%u00eb u kthyen fshatar%u00ebt pa tok%u00eb dhe skllev%u00ebrit e liruar, t%u00eb cil%u00ebt merrnin tok%u00eb nga pronar%u00ebt p%u00ebr ta punuar e p%u00ebr t%u2019u dh%u00ebn%u00eb m%u00eb pas atyre pjes%u00ebn m%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb prodhimit. Ata nuk kishin t%u00eb drejt%u00eb t%u00eb largoheshin nga ajo tok%u00eb. N%u00eb k%u00ebt%u00eb m%u00ebnyr%u00eb, kolon%u00ebt gradualisht do t%u00eb kthehen n%u00eb bujkrob%u00ebrit e mesjet%u00ebs.N%u00eb jet%u00ebn politike vihet re nj%u00eb paq%u00ebndrueshm%u00ebri dometh%u00ebn%u00ebse: n%u00eb nj%u00eb hark kohor prej pes%u00ebdhjet%u00eb vjet%u00ebsh (235-285 e.s..) u nd%u00ebrruan nj%u00ebzet e gjasht%u00eb perandor%u00eb. Disa prej tyre, duke sunduar n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb despotike, i shtuan edhe m%u00eb shum%u00eb konfliktet sociale e politike. Kjo kriz%u00eb e vazhdueshme e pushtetit dob%u00ebsoi autoritetin e shtetit dhe e v%u00ebshtir%u00ebsoi qeverisjen e provincave. Edhe dy perandor%u00eb t%u00eb quajtur si restaurator%u00ebt e m%u00ebdhenj t%u00eb Perandoris%u00eb dhe q%u00eb u p%u00ebrpoq%u00ebn ta shp%u00ebtonin at%u00eb me reformat q%u00eb nd%u00ebrmor%u00ebn, vet%u00ebm sa e zgjat%u00ebn agonin%u00eb e saj. K%u00ebshtu, perandori Dioklecian (284-305) e ndau perandorin%u00eb n%u00eb kat%u00ebr pjes%u00eb dhe n%u00eb nj%u00ebqind provinca, n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb q%u00eb t%u00eb kontrollonte e t%u00eb ushtronte m%u00eb mir%u00eb pushtetin (reforma e tetrarkis%u00eb). Pasardh%u00ebsi i tij, Kostandini, mbahet mend jo vet%u00ebm p%u00ebr reformat q%u00eb nd%u00ebrmori p%u00ebr t%u00eb forcuar e administruar m%u00eb mir%u00eb perandorin%u00eb, por sidomos p%u00ebr zhvendosjen e kryeqytetit t%u00eb saj nga Roma n%u00eb Bizant, i cili p%u00ebr nder t%u00eb tij mori emrin Kostandinopoj%u00eb. Anglez%u00ebSakson%u00ebFrank%u00eb Burgund%u00ebVandal%u00ebHun%u00ebOstrogot%u00ebVisigot%u00ebKostandinopoj%u00ebKartagjen%u00ebRom%u00ebRaven%u00ebLumi DanubMilanoSPANJ%u00cbGALIANGLIGREQIEGJIPTAFRIK%u00cbAZI E VOG%u00cbLDeti i ZiDeti MesdheOqeani AtlantikR%u00ebnia e Perandoris%u00eb Romake dhe fundi i bot%u00ebs antike1.6Romak%u00ebt arrit%u00ebn t%u00eb sundojn%u00eb t%u00eb gjith%u00eb popujt, jo vet%u00ebm prej artit t%u00eb luft%u00ebs, por me urt%u00ebsin%u00eb, men%u00e7urin%u00eb dhe forc%u00ebn e shpirtit. Roma u shkat%u00ebrrua pik%u00ebrisht pasi t%u00eb gjith%u00eb popujt iu turr%u00ebn mbi shpin%u00eb p%u00ebrnj%u00ebher%u00ebsh dhe p%u00ebrmbyt%u00ebn gjith%u00e7ka. Sharl Monteskj%u00ebGrimc%u00eb historike25